De Zwarte Kat in de Kunst

Door de eeuwen heen zijn rijke symbolische betekenissen aan de zwarte kat toegekend, die op treffende wijze hun weerklank vinden in de beeldende kunst. Verguisd of vereerd, het dier neemt een bijzondere positie in: als godin in het oude Egypte, als middeleeuwse bondgenoot van de duivel, als boegbeeld van de avant-garde in het Parijse Montmartre. Telkens is daar die zwarte kat met zijn intrigerende rol.

Nog altijd wordt het dier geassocieerd met bijgeloof en ongeluk. Het negatieve imago blijkt kenmerkend te zijn voor de religieuze en maatschappelijke visie op de vrouw in de geschiedenis. Of ze nu werd beschuldigd van hekserij, aanbeden als femme fatale of geminacht als hoer: de zwarte kat is haar vaste metgezel, zowel in de publieke ruimte als in haar privévertrek. Pas wanneer de vrouw haar autonomie opeist, verandert de beeldvorming: de kat transformeert geleidelijk van symbool van het kwaad in een bron van positieve, creatieve kracht.

In negen hoofdstukken – de spreekwoordelijke negen kattenlevens – beschrijft kunsthistoricus Elisabeth Eyl de opvallende verschijningsvormen van de zwarte kat in de beeldende kunst. Ook laat ze vanuit een verrassende invalshoek zien hoe de historische thema’s in de moderne en hedendaagse kunst doorwerken. Het resultaat is een rijk geïllustreerde cultuurhistorische reis door de geschiedenis van de zwarte kat in de kunst.